Η έννοια της συμπερίληψης δεν αποτελεί μια στατική έννοια/όραμα, που πρέπει να ‘’προσκυνάμε’’ με βερμπαλισμούς, ανθολόγια και ευχές. Είναι ένα χέρσο χωράφι το οποίο καλούμαστε να καλλιεργήσουμε με συνέπεια και συνέχεια, ώστε να γίνει γόνιμο και να καρπίσει μιαν άλλη καθημερινότητα στις πολυπολιτισμικές κοινωνίες που ξημερώνουν. Μια πρό(σ)κληση προς οικοδόμηση ενός (άλλου) ανθρώπινου αύριο.
Είναι η δημιουργία μιας κουλτούρας (και) στην εκπαίδευση, η οποία θα αποτελεί αφετηρία κατάργησης στερεοτύπων, συνεργασίας, αποδοχής και μοιράσματος εμπειριών, καθώς επίσης και εισόδου μέσω βιωματικών δραστηριοτήτων, σε ένα περιβάλλον διαπολιτισμικής μάθησης ανεξάρτητα από την εθνική προέλευση, γλώσσα, θρησκεία και φύλο ή όποια άλλη διαφορετικότητα.
Τα ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ περιβαλλοντικά προγράμματα αποτελούν ένα άρτιο εργαλείο προς εξάλειψη των όποιων περιορισμών, όπως ακριβώς η στάση της φύσης απέναντι μας, η οποία με απόλυτη συνέπεια δεν γνωρίζει ούτε χρώμα ούτε φύλο. Εδώ, η έννοια του «καλού» και «κακού» μαθητή παύει να υπάρχει, καθώς όλοι ενδιαφέρονται να γίνουν μέτοχοι και κοινωνοί μιας γνώσης που παραδίδεται και διαμοιράζεται με μη συμβατικούς τρόπους. «Πομποί» και «δέκτες» διέπονται από κοινές αρχές και το συνεχές της γνώσης είναι αμφίδρομο, καθώς όλες οι πλευρές κερδίζουν και ανατροφοδοτούνται. Το ενδιαφέρον παύει να περιστρέφεται μόνο γύρω από ένα γνωστικό αντικείμενο αλλά σε τόπους πέραν του γνωστικού εγχειριδίου, σε έννοιες που εμπεριέχουν την αλληλεγγύη, τον συνεργατισμό, την ενσυναίσθηση και την αποδοχή του ‘’διαφορετικού’’ ως πηγής γνώσης. Αυτό εν κατακλείδι είναι ο ορισμός της έννοιας ‘’συμπερίληψη’’ ως απόσταγμα της παγκόσμιας βιβλιογραφίας: ‘’Ο ΚΑΘΕ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΕΚ ΤΟΥΤΟΥ ΠΗΓΗ ΓΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΙΠΟΥΣ’’.
Στο ΕΝΕΕΓΥΛ ΑΙΓΑΛΕΩ βρεθήκαμε όλοι. Θεσμικοί εκπαιδευτικοί παράγοντες, μαθητές και εκπαιδευτικοί του σχολείου μας, μαθητές και εκπαιδευτικοί από το 2ο ΕΠΑΛ ΑΙΓΑΛΕΩ και μαθητές από μια Δομή η οποία φιλοξενεί προσφυγόπουλα, παιδιά από διάφορες διαλυμένες χώρες. Όχι, η γνώση που ανταλλάξαμε δεν ήταν πάνω στην Γεωπονική επιστήμη. Ούτε νικήσαμε ή μας νίκησε κανείς στον υπέροχο αθλητικό αγώνα που μετά τις ‘’φυτεύσεις’’ πραγματοποιήθηκε.
Μέσα από όλα αυτά και με τη γλώσσα των προσώπων μας συμφωνήσαμε σε μια κοινή σημαία. Στην κατάλευκη σημαία, ενός απλού και πανανθρώπινου χαμόγελου ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΤΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ.
Και υπογράψαμε συμβόλαιο για τούτο φυτεύοντας μαζί μια ελιά.
Τ’ άλλα στις συνειδήσεις μας μοιάζει να ‘’ βαθμολογήθηκαν με μηδέν’’.
